طب سنتی
۱۱ اسفند ,۱۳۹۷

طب سنتی، تاریخچه و تعامل آن با پزشکی نوین

طب سنتی به اعمال پزشکی، روش‌ها، دانش و باورهایی اشاره دارد که با استفاده از داروهای گیاهی، معدنی یا حیوانی برای حفظ سلامتی بیمار به کار می‌روند. در این طب تکنیک‌های دست ساخته، به صورت منحصر به فرد و یا به همراه تشخیص، درمان و پیشگیری استفاده می‌شوند. در دهه گذشته این رویکرد محبوبیت زیادی در نقاط مختلف جهان پیدا کرده است. عوامل زیادی می‌توانند باعث این علاقه باشند و دلایل اصلی را باید در ارتباط میان بیمار با پزشکی نوین جستجو کرد. عواملی همچون قیمت‌های بالای خدمات پزشکی نوین، ارتباط نابرابر پزشک و بیمار، عوارض داروهای صنعتی، کیفیت نامناسب ارائه خدمات برای طبقات پایین‌تر جامعه و غیره.

از طرف دیگر مقاومت دارویی ایجاد شده در چند دهه اخیر امکان درمان مناسب بسیاری از بیماری‌ها را سلب کرده و راه را برای ورود طب سنتی به عنوان گزینه‌ی پشتیبان و در مواردی اصلی هموار کرده است.

طب سنتی در کنار پزشکی نوین

سازمان بهداشت جهانی در رویکرد‌های اخیر خود طب سنتی را به رسمیت شناخته و در تلاش است تا با ایجاد شرایطی مناسب امکان حضور آن در کنار پزشکی نوین را به گونه‌ای یکپارچه و هماهنگ فراهم کند. البته این سازمان به این مسئله نیز اشاره داشته است که بسیاری از این رویه‌ها هنوز مورد تایید قطعی قرار نگرفته‌اند و تاثیر آنها بر روی سلامتی افراد کاملا مشخص نیست.

طب سنتی در کنار پزشکی نوین

نکته‌ی مهم در مواجهه با طب سنتی این است که هر فرهنگی با توجه به ویژگی‌های مختلفی که دارد، مجموعه‌ی متفاوتی از اصول را اتخاذ می‌کند. در مواردی این رویکردها دارای پیشینه‌ای بسیار طولانی با دستورالعمل‌های نوشته شده و دقیق می‌باشند همچنین در مواردی نیز به صورت نسل به نسل و سینه به سینه منتقل گشته‌اند. شناخته شده‌ترین انواع پزشکی سنتی مربوط به فرهنگ‌های چینی، هندی، آفریقایی، ایرانی و اسلامی می‌شود. مطابق تحقیقات حدود ۸۰ درصد مردم در کشورهای آسیایی و آفریقایی از برخی دستورالعمل‌های طب سنتی استفاده می‌کنند.

تاریخچه

در اسناد نوشتاری، سابقه طب سنتی به ۵۰۰۰ سال قبل و زمان سومریان باستان باز می‌گردد که از گیاهان استفاده‌ی دارویی می‌کردند. در کتاب عهد عتیق نیز اشاره‌ای به این مسئله شده است و تاریخ پزشکی باستانی مصر نیز به ۱۵۵۰ سال قبل از میلاد مسیح باز می‌گردد. این شکل از درمان در طول تاریخ و در فرهنگ‌های مختلف دچار تغییرات بسیاری شده و همواره به شکل امروزی آن مورد استفاده قرار نمی‌گرفته است.

طب سنتی در ایران

به شیوه‌ای از پزشکی جایگزین گفته می‌شود که اساس آن بر تئوریزه کردن اعمال و رفتار بدن انسان بر پایه مزاج گرم، سرد، خشک و تر قرار دارد. در این رویکرد هر بیماری در هر نقطه‌ای از بدن می‌تواند حاصل نوعی دخالت مزاجی باشد که از طرق مختلف بر بدن تاثیر می‌گذارند. همانطور که سو مزاج به دو دسته ساده و مادی تقسیم می‌شود، بیماری‌ها نیز یا ساده‌اند و یا مرکب.

طب سنتی در ایران

مزاج شناسی و تشخیص بر پایه چند اصل کلی صورت می‌گیرد:

  • رنگ چهره، پوست و مو: سرخی و گندم‌گونه بودن آنها نشان دهنده‌ی گرمی مزاج و سفیدی، رنگ پریدگی و سربی بودن نشان دهنده‌ی سردی مزاج می‌باشند.
  • نبض
  • شکل جمجمه
  • رطوبت و دمای پوست
  • میزان موی بدن و نوع آنها: رنگ سیاه و رشد سریع آن نشان دهنده‌ی گرمی مزاج، کمی مو و رنگ روشن نشان دهنده‌ی طبع یا مزاج سرد، فر بودن نشانه‌ی خشکی و صاف بودن نشانه‌ی رطوبت مزاج است.
  • جنسیت

داروها نیز در این روش بر اساس تشخیص اختلالات مزاجی و برای رفع آنها تجویز می شوند. منبع این داروها گیاهی، حیوانی و یا معدنی است. همچنین اقلیم و شرایط آب و هوایی و زمانی نیز می‌تواند بر دستورالعمل استفاده از دارو اثرگذار باشد.

شاید این طب و دستاوردهای آن از لحاظ علمی قابل دفاع نباشد و  نتواند معیارهای پزشکی نوین را کسب کند، اما در مقابل بیماری و نحوه‌ی عملکرد بدن انسان مواجهه‌ای نظام‌مند دارد. این طب همواره در حال گسترش و پیشرفت بوده است.

انتقادات به طب سنتی

اصولا از دیدگاه پزشکی نوین، تمامی رویکردهایی که توانایی اثبات علمی نداشته باشند به عنوان روش پزشکی جایگزین شناخته نشده و رد می شوند. پزشکی نوین از فرایند خاصی پیروی می‌کند که داروها را پس از تولید آزمایشگاهی و تست‌های بالینی با بررسی تمام جوانب و عوارض، تولید می‌کند. اما این فرایند توسط پزشکی جایگزین طی نشده و از دید برخی متخصصان این مسئله می‌تواند بسیار خطرناک باشد.

البته به نظر می‌رسد این انتقادات و به طور بالعکس انتقاداتی که طب سنتی به پزشکی نوین وارد می‌کند همگی در مواردی درست و در مواردی متعصبانه هستند. برای مثال داروهای تولیدی توسط پزشکی نوین همگی دارای عوارض مصرف هستند و شاید تنها تفاوت آنها در ذکر کردن عوارض دارو بر جعبه‌ی آن باشد! از طرفی نمی‌توان این مسئله را انکار کرد که افرادی می‌کوشند بیماری‌هایی پیچیده و بسیار خطرناک را به وسیله‌ی مواد طبیعی و ساده درمان کنند تا از این راه پول زیادی کسب کنند.

نتیجه‌گیری

طب سنتی همان طور که از نام آن پیداست سابقه‌ای طولانی از درمان و مواجهه با بدن و بیماری به دوش می کشد. گرچه این موضوع به تنهایی نمی‌تواند دلیلی برای حقانیت یا موثر بودن آن باشد. بسیاری از این روش‌های درمانی با توجه به شرایط خاص خودشان تولید و تجویز شده‌اند و معنای متفاوتی از سلامتی را مد نظر قرار داده‌اند. بخش قابل توجهی از این متدها نیز می‌توانند در عصر حاضر مورد استفاده قرار گرفته و نیاز شما را به داروهای صنعتی و آزمایشگاهی کاهش دهند.

طب سنتی در ایران

در نتیجه‌ی آن مقاومت آنتی بیوتیکی بدن شما را پایین می‌آورند. در هر صورت پزشکی نوین نیز دستاوردهای چشمگیری در زمینه‌ی درمان سخت‌ترین بیماری‌ها داشته و در حال حاضر اصلی‌ترین گزینه برای درمان بسیاری از بیماری‌ها است. به نظر می‌رسد در پیش گرفتن تلفیقی از این دو در برخی موارد بتواند بیشترین کمک را به بیماران بکند.

خلاصه:

توضیحاتی خلاصه در باب تاریخچه طب سنتی و استدلال های موافق و مخالف پیرامون آن و همچنین تقابل این رویکرد با پزشکی نوین و همچنین اشاره به اصول شکل ایرانی پزشکی سنتی در این نوشتار ارائه شده است. طب سنتی، میراث ۵۰۰۰ ساله‌ی بشر، امروز کاربردهای ویژه‌ی خود را نشان داده است. آیا می‌توان به این علوم اعتماد کرد؟ دستورات طب سنتی بر چه پایه‌ای است؟ پاسخ این سوالات را بیابید!

نظرات کاربران

تعداد نظرات در انتظار تایید :84

مقالات مرتبط

۶ آبان ,۱۳۹۸

انواع انحراف چشم

به طور کلی انحرافات چشم بر اساس مقدار ضعف عضله و نوع عضله ای که دچار اختلال گردیده است به انواع مختلفی...

تعداد نظرات : ۱
۲۴۸۱
۲۱ مهر ,۱۳۹۸

استرابیسم (انحراف چشم)

تمامی حرکات دو چشم در جهات مختلف توسط شش عضله که در خارج کره چشم قرار دارند صورت می گیرد و عملکرد...

تعداد نظرات : ۰
۲۴۳۱
در مورد ستون فقرات چه می‌دانید؟
۱۸ خرداد ,۱۳۹۸

در مورد ستون فقرات چه می‌دانید؟

ستون فقرات یکی از اصلی‌­ترین بخش­‌های بدن و در واقع اصلی­‌ترین نقطه اتکای آن است. این ستون از 33 استخوان به وجود...

تعداد نظرات : ۰
۲۵۱۴
از سیاتیک چه می دانید؟
۱۵ خرداد ,۱۳۹۸

از سیاتیک چه می دانید؟

درد سیاتیک یکی از درد­هایی است که در طول زندگی بنا به دلایل مختلفی مانند قرار گرفتن تحت فشار فیزیکی و یا...

تعداد نظرات : ۰
۳۳۲۱
میگرن چشمی چیست؟
۱۱ خرداد ,۱۳۹۸

میگرن چشمی چیست؟

میگرن چشمی یا کلاسیک؛ سردرد شدیدی است که با تغییرات در قوه بینایی همراه است. این تغییرات شامل دیدن نورهای درخشان یا...

تعداد نظرات : ۵
۱۶۶۸۵
مگس پران چشم چیست؟
۹ خرداد ,۱۳۹۸

مگس پران چشم چیست؟

ممکن است که برای شما هم پیش آمده باشد که حین خیره شدن به یک تصویر مانند یک صفحه ساده کاغذی، ذراتی...

تعداد نظرات : ۸
۲۳۰۹۰
کوررنگی
۸ خرداد ,۱۳۹۸

کوررنگی چیست؟

کوررنگی همان‌طور که از نام آن پیداست یک نوع اختلال در دیدن رنگ هاست. این اختلال ممکن است که حین دیدن یک...

تعداد نظرات : ۰
۱۵۰۷
علل انسداد مجرای اشکی در کودکان چیست؟
۷ خرداد ,۱۳۹۸

علل انسداد مجرای اشکی در کودکان چیست؟

همان طور که می‌دانید مجرای اشک یک کانال ضروری است که توسط آن مایعات خارج می‌شوند. در واقع می‌توان گفت که از...

تعداد نظرات : ۰
۱۹۷۲
 شایع‌‌ترین و خطرناک‌ترین نوع عفونت چشم کودکان چیست؟
۶ خرداد ,۱۳۹۸

 شایع‌‌ترین و خطرناک‌ترین نوع عفونت چشم کودکان چیست؟

عفونت چشم کودکان هم می‌تواند مشکل ساده‌ای باشد که با یک قطره آنتی بیوتیکی حل شود هم می‌تواند آن قدر خطرناک باشد...

تعداد نظرات : ۰
۲۲۲۰۹
درمان قرمزی چشم و علل ایجاد آن چیست؟
۵ خرداد ,۱۳۹۸

درمان قرمزی چشم و علل ایجاد آن چیست؟

باید دانست که قرمزی چشم همیشه علامت یک بیماری چشمی نیست و در بسیاری از موارد یک امر طبیعی است مثل قرمزی...

تعداد نظرات : ۰
۴۶۳۴
علت سوزش چشم و راه‌های درمان آن
۴ خرداد ,۱۳۹۸

درمان سوزش چشم و علت آن چیست؟

سوزش چشم یک اصطلاح عمومی است که برای توصیف حالتی به کار می‌رود که عامل داخلی یا خارجی سبب آزار چشم و...

تعداد نظرات : ۲۵
۲۵۰۵۱
چرا دچار درد چشم می شویم؟
۲۹ اردیبهشت ,۱۳۹۸

چرا دچار درد چشم می شویم؟

اغلب افراد در زمان های مختلف درد چشم را تجربه می کنند که گاها با سوزش نیز همراه است. ممکن است که...

تعداد نظرات : ۰
۸۰۰۳

پرسیدن سوالات