درمانگاه آب مروارید بصیر

در درمانگاه آب مروارید بصیر، وضعیت عدسی و سایر بخش‌های چشم با دقت بررسی می‌شود تا زمان مناسب جراحی، روش عمل و نوع لنز داخل چشمی متناسب با شرایط پزشکی، نیازهای بینایی و سبک زندگی هر بیمار انتخاب شود.

هدف جراحی تنها برداشتن آب مروارید نیست؛ بلکه دستیابی به بهترین کیفیت دید ممکن، با درنظرگرفتن دید دور، نزدیک، کار با رایانه، رانندگی و میزان وابستگی مورد انتظار بیمار به عینک است.

آب مروارید چیست؟

در حالت طبیعی، عدسی چشم شفاف است و نور را روی شبکیه متمرکز می‌کند. در آب مروارید، عدسی به‌تدریج کدر می‌شود و عبور نور و تشکیل تصویر واضح را مختل می‌کند.

آب مروارید معمولاً با افزایش سن ایجاد می‌شود، اما ممکن است بر اثر دیابت، ضربه، مصرف طولانی بعضی داروها، جراحی‌های قبلی چشم یا عوامل مادرزادی نیز به وجود آید.

علائم احتمالی

• تاری یا مه‌آلودشدن دید
• کاهش دید در شب
• پخش نور و دیدن هاله اطراف چراغ‌ها
• حساسیت بیشتر به نور
• کم‌رنگ یا متمایل به زرد دیده‌شدن رنگ‌ها
• تغییر مکرر شماره عینک
• دوبینی در یک چشم
• نیاز به نور بیشتر هنگام مطالعه

سرعت پیشرفت آب مروارید در افراد مختلف یکسان نیست.

چه زمانی باید آب مروارید عمل شود؟

برای جراحی آب مروارید لازم نیست منتظر «رسیدن» یا بسیار پیشرفته‌شدن آن بمانید. زمان مناسب معمولاً هنگامی است که کاهش دید، فعالیت‌های روزانه یا کیفیت زندگی را مختل کند؛ برای مثال:

• مطالعه و کار با تلفن همراه دشوار شده باشد.
• رانندگی، به‌ویژه در شب، مشکل شده باشد.
• تشخیص چهره‌ها یا تماشای تلویزیون دشوار باشد.
• پخش نور و حساسیت به چراغ‌ها آزاردهنده باشد.
• انجام کارهای شغلی یا شخصی با مشکل روبه‌رو شود.
• کدورت عدسی مانع بررسی یا درمان بیماری دیگری در داخل چشم شود.

در بعضی موارد، افزایش فشار چشم، التهاب یا مشکلات ناشی از عدسی ممکن است جراحی زودتر را ضروری کند. تصمیم نهایی پس از معاینه و گفت‌وگو درباره نیازهای بیمار گرفته می‌شود.

جراحی آب مروارید چگونه انجام می‌شود؟

در جراحی آب مروارید، عدسی کدرشده از چشم خارج و یک لنز مصنوعی شفاف داخل چشم جایگزین آن می‌شود. لنز داخل چشمی معمولاً به‌صورت دائمی در چشم باقی می‌ماند.

جراحی فیکو

فیکوامولسیفیکیشن یا «فیکو» روش رایج جراحی آب مروارید است. در این روش، جراح از طریق برشی کوچک وارد چشم می‌شود و با استفاده از انرژی اولتراسوند، عدسی کدر را به قطعات کوچک‌تر تبدیل و خارج می‌کند. سپس لنز مصنوعی داخل چشم قرار می‌گیرد.

جراحی معمولاً با بی‌حسی موضعی انجام می‌شود و بیمار در اغلب موارد همان روز مرخص خواهد شد؛ با این حال، مدت عمل و روند بهبود به شرایط چشم و پیچیدگی جراحی بستگی دارد.

جراحی آب مروارید با کمک لیزر

در جراحی با کمک لیزر فمتوسکند، بعضی مراحل عمل مانند ایجاد برش‌ها، بازکردن کپسول عدسی یا قطعه‌قطعه‌کردن اولیه عدسی با لیزر انجام می‌شود. ادامه عمل، از جمله خارج‌کردن عدسی و جای‌گذاری لنز، همچنان توسط جراح انجام می‌شود.

این فناوری برای همه بیماران ضروری یا مناسب نیست. شواهد نشان می‌دهد نتایج ایمنی و اصلاح دید آن در مجموع با فیکوی متعارف مشابه است؛ بنابراین انتخاب آن باید براساس شرایط چشم، نظر جراح، امکانات مرکز و هزینه انجام شود.

انواع لنزهای داخل چشمی

انتخاب لنز یکی از مهم‌ترین تصمیم‌های پیش از جراحی است. هیچ لنزی برای همه بیماران «بهترین» نیست. وضعیت قرنیه، شبکیه، عصب بینایی، آستیگماتیسم، نیاز به رانندگی شبانه، نوع فعالیت‌ها و انتظار بیمار از عینک، در انتخاب لنز نقش دارند.

لنز تک‌کانونی

لنز تک‌کانونی برای ایجاد تمرکز در یک فاصله طراحی می‌شود. در بیشتر موارد، هدف‌گذاری برای دید دور انجام می‌شود و بیمار برای مطالعه و کارهای نزدیک به عینک نیاز خواهد داشت.

در بعضی بیماران می‌توان با نظر پزشک، هدف دید را برای فاصله دیگری تنظیم یا از روش مونوویژن استفاده کرد؛ اما این انتخاب برای همه مناسب نیست.

مزیت‌های کلی:

• کیفیت دید قابل پیش‌بینی
• پخش نور و هاله معمولاً کمتر از لنزهای چندکانونی
• مناسب‌بودن برای طیف وسیع‌تری از بیماران

محدودیت اصلی:

احتمال نیاز به عینک برای فاصله‌هایی غیر از فاصله هدف

لنز توریک

لنز توریک برای کاهش آستیگماتیسم ناشی از قرنیه طراحی شده است. این لنز باید با محاسبات دقیق انتخاب و در محور مشخصی داخل چشم قرار داده شود. مهارت جراح در این عمل نقش مهمی دارد. جراحان حاذق بصیر تجربه قابل اعتمادی در این خصوص دارند.

«توریک» به قابلیت اصلاح آستیگماتیسم اشاره دارد، نه به فاصله دید؛ بنابراین یک لنز می‌تواند هم‌زمان تک‌کانونی توریک، چندکانونی توریک یا EDOF توریک باشد.

مزیت کلی:

• کاهش آستیگماتیسم و وابستگی به عینک برای فاصله هدف

محدودیت:

• آستیگماتیسم نامنظم یا بعضی بیماری‌های قرنیه ممکن است نتیجه را محدود کنند.
• چرخش لنز از محور موردنظر می‌تواند از اثر اصلاحی آن بکاهد.

لنز چندکانونی

لنزهای چندکانونی نور را برای بیش از یک فاصله توزیع می‌کنند و با هدف فراهم‌کردن دید دور و نزدیک و در برخی طراحی‌ها دید میانی ساخته شده‌اند.

این لنزها می‌توانند وابستگی به عینک را کاهش دهند، اما بی‌نیازی کامل از عینک را تضمین نمی‌کنند. ممکن است هاله، پخش نور، کاهش حساسیت کنتراست یا دشواری بیشتر در رانندگی شبانه ایجاد شود.

این لنزها معمولاً برای بعضی بیماران مبتلا به بیماری‌های شبکیه، عصب بینایی، گلوکوم یا مشکلات قابل‌توجه قرنیه مناسب نیستند.

لنز EDOF

EDOF مخفف Extended Depth of Focus و به معنای «لنز با دامنه دید گسترش‌یافته» است.

این لنزها به‌جای ایجاد چند نقطه تمرکز مجزا، دامنه تمرکز را گسترش می‌دهند و معمولاً برای دید دور و میانی، مانند رانندگی، مشاهده داشبورد و کار با رایانه، طراحی شده‌اند. برای مطالعه نوشته‌های ریز یا فاصله بسیار نزدیک ممکن است همچنان عینک لازم باشد.

در مقایسه با لنز تک‌کانونی، احتمال هاله، پخش نور یا کاهش کنتراست می‌تواند بیشتر باشد؛ اگرچه نوع و شدت این عوارض به طراحی لنز و شرایط بیمار بستگی دارد.

کدام لنز برای من بهتر است؟

انتخاب لنز فقط به قیمت یا جدیدبودن آن بستگی ندارد. پیش از تصمیم‌گیری، پزشک باید موارد زیر را بررسی کند:

• سلامت قرنیه و میزان آستیگماتیسم
• وضعیت شبکیه و ماکولا
• سلامت عصب بینایی و وجود گلوکوم
• سابقه جراحی لیزری حذف عینک
• اندازه‌گیری دقیق طول چشم و قدرت لنز
• نیاز بیمار به دید دور، میانی و نزدیک
• میزان رانندگی در شب
• شغل، سرگرمی‌ها و سبک زندگی
• میزان پذیرش احتمال هاله یا نیاز باقی‌مانده به عینک
• انجام عمل در یک یا هر دو چشم

مراحل پیش از عمل

۱. معاینه کامل چشم

شدت آب مروارید، دید، فشار چشم، قرنیه، مردمک، عدسی، شبکیه و عصب بینایی بررسی می‌شوند.

۲. بیومتری و محاسبه قدرت لنز

طول چشم و قدرت انکساری قرنیه اندازه‌گیری می‌شود تا قدرت مناسب لنز داخل چشمی محاسبه شود.

۳. بررسی‌های تکمیلی

در صورت نیاز، توپوگرافی یا توموگرافی قرنیه، OCT شبکیه، شمارش سلول‌های اندوتلیال یا سایر آزمایش‌ها انجام می‌شود.

۴. انتخاب لنز

پزشک درباره انواع لنز، میزان احتمالی وابستگی به عینک، مزایا، محدودیت‌ها و هزینه‌ها با بیمار گفت‌وگو می‌کند.

۵. بررسی سوابق پزشکی و داروها

بیماری‌هایی مانند دیابت، فشار خون و مشکلات قلبی و همچنین داروهای مصرفی، حساسیت‌ها و سابقه جراحی‌های چشم باید اعلام شوند. هیچ دارویی، به‌ویژه داروهای رقیق‌کننده خون، نباید بدون دستور پزشک قطع یا تغییر داده شود.

۶. دریافت دستورهای روز عمل

زمان مراجعه، ناشتا بودن یا نبودن، مصرف داروها، همراه بیمار و سایر آمادگی‌ها توسط مرکز اعلام می‌شود.

مراقبت‌های پس از عمل

• قطره‌ها را دقیقاً طبق دستور پزشک مصرف کنید.
• چشم را نمالید و به آن فشار وارد نکنید.
• از محافظ چشمی در مدت توصیه‌شده استفاده کنید.
• برای معاینات پس از عمل در زمان تعیین‌شده مراجعه کنید.
• محدودیت‌های مربوط به استحمام، آرایش، شنا، ورزش، بلندکردن اجسام و رانندگی را رعایت کنید.
• تا زمانی که پزشک اجازه نداده است، رانندگی نکنید.
• بهبود دید ممکن است تدریجی باشد و سرعت آن در افراد مختلف تفاوت دارد.
• شماره نهایی عینک، در صورت نیاز، پس از تثبیت وضعیت چشم تعیین می‌شود.

ارزیابی‌ها و خدمات مرتبط با جراحی آب مروارید